ثبت چهارگونه ماهی جدید توسط دانشیار گروه شیلات

چهار گونه ماهی با همکاری مشترک ایران و ترکیه ثبت جهانی شد

دکتر سهیل ایگدری دانشیار گروه شیلات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران گفت که درقالب یک تفاهم نامه همکاری و یک کار پژوهشی مشترک 4 گونه ماهی بومی آب های ایران و ترکیه ثبت جهانی شد.

دکتر سهیل ایگدری گفت :این همکاری مشترک بین اساتید دانشکده منابع طبیعی و اساتید دانشگاه حاجی بکتاش ولی - نویشهر ترکیه به منظور مطالعه ماهیان حوضه‌های آبریز مشترک انجام شد.

وی با بیان اینکه یکی از بخش های این تفاهم نامه تبادل استاد و دانشجو است، اظهار داشت: در اجرای این طرح مطالعاتی که در حوزه های مشترک آبی این 2 کشور همچون حوزه دریاچه ارومیه، رودخانه ارس و حوزه دجله انجام شد، 4 گونه ماهی شامل رفتگرماهی السا، لوچ ماهی احمدی، لوچ ماهی چیچکی و ماهی نازک اسماعیلی به ثبت جهانی رسید.

وی با اشاره به طی مراحل تخصصی برای ثبت جهانی گونه های کشف شده، گفت: یکی از مراحل اصلی برای ثبت جهانی، تولید مقالات تخصصی در خصوص این ماهیان و انتشار آن در مجلات علمی همچون Vertebrate Zoology ، Iranian Journal of Ichthyology و FishTaxa است و سپس در زوبانک (بانک جانوری) جهانی ثبت می شود.

ایگدری با بیان اینکه قبل از این نیز با کشورهای دیگر همکاری مشترک داشتیم، افزود: سال گذشته نیز در یک طرح مشترک با کشور اسپانیا موفق به ثبت 5 گونه جدید ماهیان بومی رودخانه ای کشورمان شدیم که کشور اسپانیا در این طرح هزینه های مولکولی طرح را پرداخت کرد.

تنوع زیستی رودخانه های داخلی بالا است

نایب رئیس انجمن ماهی شناسان ایران در ادامه به لزوم شناسایی این گونه ها اشاره کرد و اظهار داشت: در کشور ما به گونه های آبزی رودخانه ای به دلیل کوچک بودن، اهمیت کمی داده می شود ولی این طرح های مطالعاتی را به منظور نشان دادن تنوع زیستی رودخانه ها انجام می دهیم.

وی گفت: در بحث تنوع زیستی بیشتر به پستانداران بزرگ جثه اهمیت داده می شود ولی در رودخانه های ما ماهیان بومی زیادی هستند که از آن غفلت می شود و اگر بتوانیم این تنوع بالا را نشان دهیم و ارزش حفاظتی آن ها را بیان کنیم، علاوه بر اینکه شاید بتوانیم جلوی آلودگی آب های رودخانه ای را بگیریم و زیستگاه آن ها را حفظ کنیم.

ایگدری افزود: حدود 5 سال است که انجمن ماهی شناسی ایران برای حفاظت این گونه ماهیان در رودخانه ها فعالیت خود را بیشتر کرده است.

وی با بیان اینکه این انجمن در اصفهان به ثبت رسیده و دفتر آن در شیراز واقع است و بخش اداری آن در این دانشگاه مستقر است، اظهار داشت: آذرماه سال جاری کنفرانس حفاظت از ماهیان بومی در کرج برگزار می شود تا جایگاه این ماهیان را به سازمان های حفاظتی بیشتر بشناسانیم ضمن اینکه این ماهیان بتوانند زیستگاه خودشان را حفظ کنند.

ایگدری در پایان یادآور شد که به زودی یک کار تحقیقاتی مشترک دیگر با کشور ترکیه را آغاز می کنند.

آب های کشورمان اهداف راحتی برای از بین رفتن زیستگاه ها هستند

نایب رئیس انجمن ماهی شناسی ایران گفت که آب های داخلی کشور اهداف خیلی راحتی برای آلوده شدن، از بین رفتن زیستگاه ها و خشک شدن آب ها هستند.

  دکتر سهیل ایگدری، این تهدیدات را در پی افزایش جمعیت و توسعه شهرنشینی و همچنین صنعتی شدن و ورود فاضلاب های مختلف کشور به آب های داخلی و رودخانه ها عنوان کرد.

   وی یکی از راه های نجات رودخانه ها از آلوده شدن را ماهیان بومی دانست و افزود: انجمن ماهی شناسی ایران به دنبال آن هست تا جایی که می تواند اهمیت ماهیان بومی را بشناساند و بر روی تنوع زیستی آن ها بیشتر کار کند که این امر توجه بیشتر مسئولین و مدیران مربوطه را می طلبد.

  وی با بیان اینکه ماهیان بومی دارای تنوع زیادی هستند ولی به دلیل کوچک بودن ارزش اکولوژیکی و زیست محیطی برای آن قایل نیستند، اظهار امیدواری کرد که این ماهیان همچون جانوران خشک زی مانند یوزپلنگ ایرانی از بین نروند و برای نسل های بعد حفظ شوند.

***نگاه ها بیشتر به سوی حفظ تنوع زیستی کشور است

  ایگدری با بیان اینکه تاکید بر روی حفظ ماهیان بومی بیشتر برای حفظ تنوع زیستی کشور است، گفت: این ماهیان از جمله ذخایر ژنتیکی کشور هستند که شاید ارزش غذایی نداشته باشند ولی نیاز به حفظ و نگهداری دارند.

  وی ادامه داد: این ماهیان میلیون ها سال زمان برده تا به این درجه تکامل برسند و نباید یک نسل آن ها را نابود کند.

  دانشیارپردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، تعداد گونه های ماهی آب شیرین در جهان را 300 گونه عنوان کرد و افزود: از این تعداد، 77 گونه بومی ایران هستند.

  وی با بیان اینکه تنوع زیستی در آب های رودخانه ای کشورهای همسایه بسیار بالا است، اظهار داشت: ماهیان بومی رودخانه های کشورمان با معضلات زیادی همچون ورود ماهیان غیربومی و مهاجم روبرو هستند زیرا ماهیان غیربومی و مهاجم همچون تیلاپیا، ماهی قرمز و ماهی قزل الا با ماهیان بومی رقابت کرده و محیط زیست را تحت تاثیر خود قرار می دهند.

  ایگدری، تعداد ماهیان غیربومی ساکن رودخانه های کشورمان را حدود 34 گونه عنوان کرد و گفت: ماهیان غیربومی گونه هایی مقاوم هستند که در بدترین شرایط زندگی کرده و خود را با آن تطبیق می دهند به طوریکه حتی ماهیان آکواریمی نیز وارد رودخانه ها شده اند.

  وی اظهار امیدواری کرد که رودخانه های کشور به ده ها سال قبل برگردد و رودخانه های تمیزی را داشته باشیم و شاهد حیات ماهیانی در این آب ها باشیم که از میلیون ها سال قبل تکامل یافته اند.

  نایب رئیس انجمن ماهی شناسی ایران افزود: خیلی از کشورهای اروپایی و آمریکایی توانسته اند رودخانه هایشان را احیاء کنند ولی رودخانه های کشور ما همچون رودخانه کرج بعد از محدوده سد کرج دیگر هیچگونه ماهی دیده نمی شود.

   وی با اشاره به لزوم شناخت تنوع زیستی رودخانه ها، بیان داشت: در سال های گذشته یکی دو گونه ماهی همچون ماهی "کبود دندانی فارسی" زیستگاهش در شیراز از بین رفته ولی در آکواریوم نگهداری می شود و در سال گذشته نیز 2 گونه "ماهی کور غار لرستانی" و "ماهی کور غار تاشان" را کشف کردیم که در میلیون ها سال پیش از آب های رودخانه ای در غارها رانده و محبوس شدند.

  دکتر سهیل ایگدری، در سال جاری با مشارکت یکی از دانشگاه های ترکیه موفق به ثبت جهانی 4 گونه ماهی رودخانه ای آب های مشترک این دو کشور شده و سال گذشته نیز با همکاری کشور اسپانیا 5 گونه ماهی آب های داخلی کشورمان را به ثبت جهانی رساند.