زئوپونیک و تغذیه فسفری گیاهان

عنوان طرح:

زئوپونیک و تغذیه فسفری گیاهان از آپاتیت های ایران

مجری طرح:

 دکتر مصباح بابالار

استاد گروه مهندسی باغبانی و فضای سبز

 

عنصر فسفر یکی از عناصر کلیدی پر مصرف و اهمیت فراوانی در متابولیسم گیاهان دارد.از جمله منابع بسیار مهم تامین کننده فسفر خاک، سنگ های آپاتیت می باشند. آپاتیت ها هم به صورت مستقیم و هم با استخراج آنها از سنگ های معدنی فسفردار و تبدیل آنها به کود های فسفری قابل استفاده هستند. در این تحقیق سعی شده است تغذیه گیاهان از سنگ های فسفردار معادن کشور بطور مستقیم مورد آزمایش قرار گیرد و میزان فسفر تغذیه شده از طریق آپاتیت های ایران از مناطق مختلف و با گیاهان متفاوت مطالعه گردد. بر همین مبنا با کمک کارشناسان سازمان زمین شناسی و اکتشافات معادن کشور از سه نوع آپاتیت استفاده گردید. دو نوع آن از سنگ های آپاتیت های البرز و یک نوع دیگر از سنگ های آپاتیت های زاگرس بوده است. گیاهان مورد آزمایش در این طرح گل رز و پیاز قرمز رقم آذر شهر بود. طرح آزمایشی بصورت کرت های خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی ردیفی و با سه تکرار و سه گیاه برای هر واحد آزمایشی در نظر گرفته شد. برای هر کدام از آپاتیت ها دو سطح 5/1 و 5 درصد وزنی انتخاب گردید. علاوه بر آن در یک تیمار فقط از خاک زراعی و بدون استفاده از آپاتیت و در تیمار دیگر مقدار خاک زراعی صفر بود. این تیمار از پرلیت، زئولیت و آپاتیت تشکیل شده بود. در مجموع مقدار سوبسترا های استفاده شده 8 عدد بود و تعداد گلدان ها برای هر آزمایش 360 عدد و با ابعاد 30x30 سانتی متر انتخاب شدند. پنج محلول غذایی با pH=6/5±0/2 برای تغذیه تنظیم گردید.

محلول شماره 1 عبارت بوده از محلول کوئیک و همکاران بعنوان محلول غذایی شاهد

محلول شماره 2 عبارت بوده از محلول نصف غلظت کوئیک و همکاران

محلول شماره 3 عبارت بوده از محلول نصف غلظت کوئیک و همکاران و بدون فسفر

محلول شماره 4 عبارت بوده از محلول غذایی ایده آل همانند عصاره خاک (طراحی شده از طریق اینجانب)

محلول شماره 5 عبارت بوده از همان محلول طراحی شده بوسیله اینجانب بدون فسفر

نتایج حاصل از طرح

1.         استفاده مستقیم از آپاتیت های ایران به همراه زئولیت طبیعی می تواند نوید بخش برای تغذیه گیاهان باشد و این گیاهان می توانند گل های زینتی و یا سبزی ها مانند پیاز باشند با توجه به اینکه بنظر میرسد آپاتیت های معادن ایران عاری از عنصر فلوئور باشند اما اگر تجزیه شوند از اطمینان بیشتری برای تمام گیاهان زراعی و باغی برخوردار خواهند شد.

2.         محلول غذایی طراحی شده از طریق اینجانب می تواند بعنوان یک محلول غذایی پایه بسیار کلیدی و  در مقایسه با تجزیه عصاره خاک ها و تشخیص وضعیت تغذیه ایی آنها توصیه لازم را برای اصلاح خاک های مختلف داشته باشد.

3.         غلظت این محلول غذایی به میزان 4/1 محلول های غذایی معرفی شده دنیا و 8/1 محیط های کشت بوده که از نظر اقتصادی بسیار پر اهمیت می باشد.

4.         این محلول غذایی می تواند برای تمامی کشت های گلخانه ای بعنوان یک محلول ایده آل معرفی گردد.

5.         این محلول غذایی در کشت هیدروپونیک برای گل رز، پیاز خوراکی، درختان سیب، هلو، گلابی و نشای گوجه فرنگی نتایج بسیار مناسبی داشته است.

6.          این محلول میتواند بعنوان یک محیط کشت ریشه زا برای ساقه های تولید شده در کشت بافت پیشنهاد گردد.

7.         این طرح از نظر اقتصادی می تواند صرفه جویی ارزی زیادی برای جلوگیری از خرید سنگهای فسفات دارو استفاده از سنگ های فسفردار معدنی ایران(AP) داشته باشد بطوریکه سالانه بطور تقریب به میزان 200000000 (دویست میلیون دلار) معادل حداقل 600000000000 میلیارد تومان از خروج ارز جلوگیری نماید.