قدردانی معاون وزیر از عملکرد پردیس در مدیریت ایستگاه تحقیقاتی کوهین و خلاصه فعالیت ها و دستاوردهای حفاظت خاک و آب ایستگاه کوهین

خلاصه فعالیت­ها و دست­آوردهای مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آب دانشگاه تهران(کوهین)

مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آب دانشگاه تهران (مرکز کوهین)، یکی از مراکز تحقیقاتی کشاورزی و محیط زیست است که در زمینه استقرار کشاورزی پایدار، مقابله با اثرات گرمایش کره زمین، افزایش بهره­ وری آب در کشاورزی، و حفاظت محیط زیست و امنیت انرژی فعالیت می­ نماید. این مرکز، خدمات خود را در جنبه­ های زیر ارائه می­ نماید:

۱- خدمات آموزشی و ترویجی به دانشجویان دانشگاه­ های مختلف، کارشناسان کشاورزی، و بهره برداران بخش کشاورزی در قالب بازدیدهای علمی، کلاس­های آموزشی، کارگاه ­های علمی، و سایر برنامه ­های ترویجی (۶۰۰ ساعت).

۲- انجام طرح­ های تحقیقاتی و پروژه­ های پژوهشی اساتید، محققان، و دانشجویان( ۶۵ مورد).

۳- اجرای طرح ­های الگویی در راستای حل مشکلات کشور و ارائه نتایج به کاربران (در بیش از ۲۰ استان).

۴- تلاش در جهت تحقق ارتباط دانشگاه و صنعت در بخش کشاورزی و تعریف الگوی مناسب در این زمینه.

این مرکز در۱۰ سال گذشته دست­اوردهای مختلفی در زمینه ­های حفاظت و مدیریت پایدار خاک، کشاورزی حفاظتی، و شناسایی و اصلاح بذرهای جدید، و ...... داشته که به طور خلاصه به شرح زیر می­باشد:

۱- معرفی رقم جدید عدس سبز پردیس

به منظور معرفی عدس سازگار با سامانه کشت مستقیم (بی­ خاک­ورزی) و متحمل به سرمای سخت زمستانه در راستای فراهمسازی امکان کشت عدس پاییزه در اقلیمهای سرد و معتدل سرد، مجموعه ای از اکوتیپهای عدس در شرایط بی ­خاک­ورزی (کشت مستقیم) مورد کشت قرار گرفته و طی 8 سال بر اساس بقای زمستانه تحت فشار گزینش طبیعی و مصنوعی جهت خالصسازی با گزینش تک بوته، تحت عنوان رقم سبز پردیس شناسایی گردیدند. بر اساس تحقیقات مقایسه­ ای، رقم سبز پردیس در مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آب در اراضی دیم دانشگاه تهران(مرکز کوهین) ضمن تحمل سرمای ۲۰- درجه سانتیگراد، برتری عملکرد 17/2 برابری نسبت به رقم 6037، 52/2 برابری نسبت به رقم کیمیا، 93/14 برابری نسبت به رقم گچساران، و 83/1 برابری نسبت به رقم مراغه داشت. همچنین کشت پاییزه آبی عدس رقم سبز پردیس در مزرعه پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران(کرج)، نسبت به کشت آبی بهاره، 51 درصد افزایش عملکرد نشان داد. براساس نتایج بدست آمده در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، رقم عدس سبز پردیس با تحمل سرمای30- درجه سانتیگراد به عنوان متحمل­ ترین رقم در سابقه کشت عدس در استان اردبیل ثبت گردید که تولید عملکرد دانه آن نسبت به ارقام رایج بهاره بیش از دو برابر بود. کشت این رقم به روش بی­ خاکورزی، و خاک­ ورزی حفاظتی، از نظر تثبیت نیتروژن، با تأثیر ۵/۲ تا 3 برابری نسبت به خاک ورزی رایج، سازگاری خوبی را در شرایط کشاورزی حفاظتی نشان داد. این رقم در حال ثبت و صدور گواهی می­باشد و بزودی رونمایی و به طور رسمی معرفی خواهد شد.

۲- اجرای طرح الگویی کشاورزی حفاظتی که شامل بی ­خاک­ورزی یا شخم حفاظتی، مدیریت بقایای گیاهی و حفظ پوشش سطح خاک در طول سال، رعایت تناوب زراعی مناسب، و سایر اقدامات به نژادی و به زراعی می­باشد. یافته ­های این طرح در چند سال گذشته در قالب اقدامات آموزشی و ترویجی در اختیار کارشناسان و کشاورزان قرار گرفته است. بعضی از نتایج این طرح الگویی به شرح زیر می­باشد:

-         کاهش ۴۰٪ هزینه تولید محصول.

-         افزایش تولید محصول تا حدود ۶۰٪ .

-         ۷۰ درصد کاهش مصرف انرژی و سوخت تراکتور.

-         افزایش کربن آلی و فعالیت­ های زیستی و بهبود کیفیت خاک.

-         کاهش فرسایش آبی و بادی و جلوگیری از تولید رسوب و گرد و غبار.

-         کاهش خسارت­های ناشی از سرمازدگی محصولات.

-         کاهش خسارت­های ناشی از علف­های هرز.

-          کاهش تبخیر و هدر رفت آب، و افزایش بهره­ وری مصرف آب باران.

-         حذف آیش و جایگزینی تناوب مستمر.

۳- احداث باغات دیم در اراضی شیب دار و ایجاد سامانه­ های جنگل- زراعی(Agroforestry).

۴- ایجاد سامانه ثبت مستمر اقدامات مدیریتی در قطعات مختلف اراضی مبتنی بر سامانه اطلاعات جغرافیایی.

۵- اجرای ۶۵ پروژه تحقیقاتی اساتید، محققین، و دانشجویان دکتری و کارشناسی ارشد در راستای اهداف مرکز.

۶- انتشار بیش از ۵۰ مقاله مستخرج از پروژه ها در مجلات و همایش ­های داخلی و خارجی.

نتایج مفید و کاربردی پروژه های اجرا شده در این مرکز در زمینه کشاورزی حفاظتی، اخیرا مورد توجه جدی وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته که در خواست اخذ نتایج از طرف معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی برای تعمیم در دیم زارهای کشور موید این موضوع می­باشد( نامه شماره 700/12040مورخ 10/7/1396، رونوشت پیوست).

امیدواریم با حمایت مسئولین، و توسعه فعالیت­ های این مرکز تحقیقات، در آینده شاهد افزایش دست آوردهای با ارزش و کاربردی آن باشیم.

                                                                                             منوچهر گرجی- سرپرست ایستگاه تحقیقاتی کوهین