تاریخچه دانشکدگان
بیش از ۱۲۵ سال فراز و نشیب در گذرگاه تاریخ آموزش کشاورزی ایران
دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کهن‌ترین بنیان آموزش عالی کشاورزی و منابع طبیعی ایران است؛ میراثی که ریشه در اندیشه مدرن‌سازی علمی کشور در عصر قاجار دارد و امروز، به عنوان دانشگاه «مادر»، در گذر به یک دانشکدگان تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی، پیشران علوم این حوزه شناخته می‌شود.
از مدرسه فلاحت مظفری تا دانشگاه مادر
داستان این مجموعه در سال ۱۲۷۹ خورشیدی آغاز می‌شود؛ هنگامی که نخستین مدرسه کشاورزی ایران با نام «مدرسه فلاحت مظفری» در قریه چهاردانگه تهران تأسیس شد. این نهاد نوپا پس از شش سال به دانش سرای عالی منتقل گردید و باغ نگارستان تهران میزبان عملیات کشاورزی آن شد.
در سال ۱۲۹۶، این مجموعه با عنوان دبستان برزگران زیر نظر وزارت فواید عامه، در اراضی تاریخی کاخ سلیمانیه کرج — جایگاه کنونی دانشکدگان — دوباره جان گرفت و نخستین سنگ‌بنای حضور علمی این مجموعه در کرج نهاده شد.
مسیر تحول این نهاد در دهه‌های پسین، خود روایتگر بلوغ تدریجی آموزش کشاورزی در ایران است:
- ۱۳۰۲: ارتقا به مدرسه عالی فلاحت و صنایع روستایی با گروه‌های آموزشی ماشین‌های کشاورزی، دامپزشکی، نوغان و چای‌کاری؛
- ۱۳۱۳: الحاق دانشکده دامپزشکی و ادامه فعالیت زیر عنوان بنگاه‌های علمی فلاحتی کرج؛
- ۱۳۱۹: تبدیل مجموعه به دانشکده کشاورزی؛
- ۱۳۲۸: انتزاع از وزارت کشاورزی و پیوند تاریخی با دانشگاه تهران به عنوان یکی از دانشکده‌های مادر این دانشگاه؛
- ۱۳۴۵: تأسیس دانشکده جنگلداری در جوار دانشکده کشاورزی و تغییر نام آن به دانشکده منابع طبیعی از سال ۱۳۵۱؛
- ۱۳۵۴: تأسیس مرکز تحقیقات بین‌المللی همزیستی با کویر با ۱۱ بخش پژوهشی و ایستگاه‌های پیرامونی در حوزه کویر و بیابان؛
- ۱۳۸۴: تشکیل پردیس کشاورزی و منابع طبیعی در چارچوب ساختار جدید دانشگاه تهران از ادغام دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی و مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان.
از پردیس به دانشکدگان؛ بلوغ هویتی در گذر نسل‌ها
در ادامه این مسیر، مجموعه در قالب «پردیس» به فعالیت علمی خود ادامه داد؛ نهادی که در چارچوب نظام جدید دانشگاهی، بازتعریف و به «دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی» ارتقا یافت. این تتبیل تنها یک تغییر نام نبود؛ بلکه بازنویسانی از جایگاه مجموعه در منظومه آموزشی کشور بود — گذر از خوان «پردیس» به جایگاه یک دانشکدگان مستقل و مسئول که امروز مدیریت، تربیت و پژوهش در گسترده علوم کشاورزی و منابع طبیعی را با اقتدار دنبال می‌کند.
به سوی دانشگاه تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی
امروز، در افق چشم‌انداز راهبردی خود، این مجموعه در مسیر تبدیل به یک دانشگاه تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی گام برمی‌دارد. هدف، نه فقط ادامه راه کهن، بلکه تعریف یک ماموریت نوین است: بنیان یک قطب علمی جامع و تخصصی که در آن آموزش، پژوهش و نوآوری در حوزه کشاورزی، امنیت غذایی و مدیریت پایدار منابع طبیعی در یک جایگاه متکامل متمرکز شوند.
دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، متشکل از دانشکده‌ها، قطب‌های علمی، ایستگاه‌های پژوهشی و مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، در جایگاه کهن‌ترین مرکز آموزش عالی کشاورزی ایران، میراث‌دار بیش از یک قرن دانش و تلاش است و در تربیت نخبگان، تولید علم و پاسخگویی به چالش‌های امنیت غذایی و منابع طبیعی کشور — و در گذر از پردیس به دانشکدگان و از دانشکدگان به دانشگاه تخصصی — ادامه‌دهنده همان راهی است که سال ۱۲۷۹ آغاز شد.
