عضو هیأت علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی در نشست نخبگانی آبیاری زیرسطحی مطرح کرد؛
فناوری به‌تنهایی ناجی بحران آب نیست؛ ضرورت بازنگری در سیاست‌های مدیریت منابع آب کشور
به گزارش روابط عمومی دانشکدگان، نشست نخبگانی با موضوع «آبیاری قطره‌ای زیرسطحی؛ چالش‌ها، الزامات و فرصت‌های توسعه در ایران» در مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی برگزار شد.
در این نشست، دکتر بیژن نظری، عضو هیأت علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، با ارائه سخنرانی تخصصی با عنوان «اثربخشی آبیاری قطره‌ای زیرسطحی بر صرفه‌جویی واقعی و بهره‌وری آب»، به بررسی ابعاد مختلف مدیریت مصرف آب در کشاورزی پرداخت.
وی با اشاره به شرایط کنونی منابع آب کشور اظهار داشت: نظام بهره‌برداری از آب در ایران تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، تحولات اجتماعی و افزایش فشار برداشت از منابع آبی، با آسیب‌پذیری جدی مواجه است و تداوم روندهای موجود بدون اصلاح سازوکارهای مدیریتی و سیاست‌گذاری، پایداری منابع آب را با چالش‌های بیشتری روبه‌رو خواهد کرد.
دکتر نظری با تأکید بر اینکه فناوری‌های نوین به‌تنهایی قادر به حل بحران آب نیستند، افزود: عامل اصلی موفقیت در مدیریت منابع آب، نحوه تصمیم‌گیری، تنظیم‌گری و مدیریت صحیح است و هرگونه مداخله فناورانه باید در چارچوب یک نگرش جامع و سیستمی مورد ارزیابی قرار گیرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در ادامه با تشریح تفاوت میان «صرفه‌جویی ظاهری» و «صرفه‌جویی واقعی» آب گفت: در برخی مطالعات، میزان صرفه‌جویی ظاهری ناشی از اجرای یک فناوری تا ۳۸ درصد گزارش شده است، در حالی که صرفه‌جویی واقعی متناظر آن تنها بین ۳ تا ۵ درصد بوده است؛ موضوعی که می‌تواند در صورت عدم توجه، منجر به برداشت‌های نادرست و تصمیم‌گیری‌های غیرواقع‌بینانه شود.
وی همچنین بر ضرورت انتخاب سامانه‌های آبیاری متناسب با شرایط اقلیمی و مدیریتی هر منطقه تأکید کرد و افزود: هیچ نسخه واحدی برای تمامی مناطق کشور وجود ندارد. نتایج مطالعات انجام‌شده در هشت شبکه آبیاری استان خوزستان نشان داده است که در برخی شرایط، سامانه‌های آبیاری سطحی کم‌فشار نسبت به سامانه‌های تحت فشار از کارایی و اولویت بیشتری برخوردار هستند.
دکتر نظری در بخش دیگری از سخنان خود به نتایج فراتحلیل ۲۴۰ مطالعه بین‌المللی اشاره کرد و گفت: آبیاری قطره‌ای همچنان مؤثرترین روش در کاهش مصرف آب و افزایش عملکرد محصولات کشاورزی شناخته می‌شود، در حالی که آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در رتبه‌های بعدی قرار دارد. همچنین مدیریت تغذیه گیاه و انتخاب ارقام مناسب از عوامل کلیدی در ارتقای بهره‌وری و افزایش عملکرد محصولات محسوب می‌شوند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: دستیابی به مدیریت پایدار منابع آب مستلزم تعریف دقیق شاخص‌های ارزیابی، اتخاذ رویکرد سیستمی و اصلاح سازوکارهای تنظیم‌گری آب است؛ چراکه موفقیت یک فناوری یا روش در سطح مزرعه، لزوماً به معنای موفقیت آن در مقیاس حوضه آبریز یا در سطح ملی نخواهد بود.
نظر شما :