بازدید معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور از دستاوردهای فناورانه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران؛ تأکید بر شکل‌گیری اکوسیستم نوآوری مأموریت‌محور در کشاورزی
به گزارش روابط عمومی دانشکدگان، در بازدید معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور از دانشکدگان، مسئولان دانشکدگان، مدیران بخش خصوصی و پژوهشگران، ضمن ارائه نتایج پروژه‌های فناورانه از جمله فناوری نشای پیوندی، الگوی «دهکده فناوری کشاورزی، امنیت غذایی و زیستی» را به‌عنوان مدلی برای تجاری‌سازی دانش، افزایش بهره‌وری آب، ارتقای تولید و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان در بخش کشاورزی تشریح کردند.
معاون علمی رئیس‌جمهور نیز با تأکید بر ضرورت گذار از رویکرد شرکت‌محور به اکوسیستم‌های نوآوری مأموریت‌محور، از حمایت معاونت علمی برای توسعه این الگو و تبدیل دانش به ثروت و اقتدار ملی خبر داد.
پس از بازدید از بخش‌های مختلف دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و آشنایی با دستاوردهای فناورانه پژوهشگران و شرکت‌های مستقر، دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در سیاست‌گذاری علم و فناوری کشور، اظهار کرد: ساختار فعلی نمی‌تواند ایده‌های علمی را به ثروت تبدیل کند و لازم است اکوسیستم نوآوری کشور از رویکرد شرکت‌محور به سمت اکوسیستم‌های نوآوری مأموریت‌محور حرکت کند.
وی با اشاره به اینکه حدود ۴۲۰ میلیارد مترمکعب بارندگی سالانه در کشور ثبت می‌شود، گفت: از این میزان، بین ۳۲۰ تا ۳۵۰ میلیارد مترمکعب تبخیر می‌شود و تنها حدود ۹۰ میلیارد مترمکعب آب در کشور مصرف می‌شود که نزدیک به ۶۵ تا ۷۰ میلیارد مترمکعب آن در بخش کشاورزی است. همچنین بخش صنعت سالانه حدود ۶ تا ۷ میلیارد مترمکعب و بخش شرب بین ۱۲ تا ۱۵ میلیارد مترمکعب آب مصرف می‌کند.
معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به پایین بودن بهره‌وری آب در بخش‌های مختلف کشور افزود: همان‌گونه که در کشاورزی با چالش بهره‌وری مواجه هستیم، در صنعت نیز شرایط مشابهی وجود دارد و در برخی صنایع مانند فولاد، نسبت به میانگین جهانی چند برابر بیشتر آب مصرف می‌کنیم. این موضوع نشان می‌دهد که ارتقای بهره‌وری باید به یکی از محورهای اصلی توسعه فناوری در کشور تبدیل شود.
دکتر افشین با استقبال از الگوی ارائه‌شده در دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران اظهار کرد: ایده مطرح‌شده، همسو با رویکرد جدید معاونت علمی است و ما از آن حمایت خواهیم کرد. باید از مفهوم «دانش‌بنیان» عبور کنیم و به «فناوربنیان» و در نهایت «قدرت‌بنیان» برسیم؛ زیرا دانش زمانی ارزشمند است که بتواند به ثروت، اثرگذاری اجتماعی و اقتدار ملی منجر شود.
وی با بیان اینکه نسل جدید پارک‌های علم و فناوری باید مأموریت‌محور باشند، گفت: در دنیا پارک‌های علم و فناوری از مدل‌های اولیه عبور کرده‌اند و امروز بر پایه ایجاد اکوسیستم نوآوری فعالیت می‌کنند. در این الگو، دانشگاه، صنعت، سرمایه‌گذاران و بخش خصوصی در کنار یکدیگر از مرحله ایده تا تجاری‌سازی و خلق ثروت حرکت می‌کنند و دوباره منابع حاصل از این چرخه به توسعه فناوری بازمی‌گردد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور تأکید کرد: حمایت معاونت علمی نیز از این پس بر همین اساس خواهد بود و اعتبارها به مجموعه‌هایی اختصاص می‌یابد که بتوانند مأموریت مشخص، همکاری با صنعت و نتایج عملیاتی ارائه دهند. وی همچنین آمادگی معاونت علمی را برای حمایت از توسعه الگوی «دهکده فناوری کشاورزی، امنیت غذایی و زیستی» اعلام کرد.
در ادامه، دکتر موسوی، رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، با تشریح اهداف این طرح گفت: هدف ما صرفاً توسعه یک فناوری نیست، بلکه ایجاد یک الگوی عملی برای تحول کشاورزی کشور است؛ الگویی که از دانشگاه آغاز می‌شود، در عرصه آزمایشگاهی و پایلوت توسعه می‌یابد، با مشارکت بخش خصوصی وارد مزرعه می‌شود و در نهایت در نظام بهره‌برداری کشور به کار گرفته خواهد شد.
وی با اشاره به پایین بودن سهم کشاورزی در پارک‌های علم و فناوری افزود: در حالی که سهم کشاورزی در اقتصاد کشور بسیار بالاست، کمتر از چهار درصد ظرفیت پارک‌های علم و فناوری به این حوزه اختصاص یافته است؛ زیرا مدل فعلی پارک‌ها عمدتاً متناسب با صنعت طراحی شده و پاسخگوی نیازهای فناوری کشاورزی نیست.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با بیان اینکه این مجموعه در حال اجرای الگوی «دهکده فناوری کشاورزی، امنیت غذایی و زیستی» است، اظهار کرد: این الگو بر همکاری دانشگاه، سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و حمایت دولت استوار است و می‌تواند بستری برای جهش فناوری‌های کشاورزی و بازگشت ثروت حاصل از نوآوری به چرخه تولید باشد.
وی همچنین با اشاره به وضعیت بهره‌وری آب در کشور گفت: با میزان فعلی مصرف آب، ایران باید توان تولید ۳۶۰ میلیون تن غذا را داشته باشد، در حالی که بهره‌وری فعلی حدود یک‌سوم میانگین جهانی است. به گفته وی، اگر تنها شاخص آب اصلاح شود، ارزش اقتصادی بخش کشاورزی می‌تواند از حدود ۱۱۰ میلیارد دلار کنونی به بیش از ۷۲۰ میلیارد دلار افزایش یابد.
دکتر موسوی با اشاره به پروژه‌های در حال اجرای دانشکدگان افزود: هدف این طرح‌ها، ارائه نمونه‌های عملی در حوزه‌های باغبانی، زراعت، دام، شیلات، فرآوری و بیابان است تا نشان داده شود چگونه می‌توان با بهره‌گیری از دانش، فناوری و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، مصرف آب را کاهش داد، تولید را افزایش داد و ارزش افزوده بیشتری برای کشاورزان ایجاد کرد.
سپس دکتر صالحی، رئیس پارک علم و فناوری دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، با معرفی یکی از مهم‌ترین دستاوردهای فناورانه این مجموعه، گفت: پژوهشگران دانشگاه طی بیش از ۲۵ سال تحقیق، فناوری نشای پیوندی را توسعه داده‌اند؛ فناوری‌ای که ضمن کاهش مصرف آب و حذف بخش عمده‌ای از مصرف سموم، امکان کشت در خاک‌های آلوده و شرایط شور را نیز فراهم می‌کند.
وی افزود: این فناوری توانسته است هم‌زمان سه چالش مهم کشاورزی کشور شامل کم‌آبی، شوری و آلودگی خاک را هدف قرار دهد و در عین حال به افزایش چشمگیر عملکرد تولید منجر شود.
رئیس پارک علم و فناوری دانشکدگان با اشاره به نتایج اجرای این فناوری در مزارع اظهار کرد: در یکی از نمونه‌های عملی، عملکرد تولید هندوانه از حدود ۳۰ تن در هکتار به ۱۳۰ تن افزایش یافته، مصرف آب حدود ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده و کیفیت محصول نیز نسبت به روش‌های معمول بهبود یافته است. این فناوری اکنون در مناطق مختلف کشور از جمله استان گلستان و چابهار نیز به مرحله بهره‌برداری رسیده است.
در ادامه، مهندس هراتیان، مدیرعامل شرکت فکور پیوند آریا، با اشاره به نقش بخش خصوصی در توسعه فناوری‌های کشاورزی گفت: هدف این طرح تنها معرفی یک فناوری جدید نیست، بلکه تبدیل کشاورزی معیشتی به کشاورزی اقتصادی و دانش‌بنیان است؛ کشاورزی‌ای که بر پایه علم، فناوری، تکنولوژی و سرمایه‌گذاری شکل بگیرد و سودآوری پایدار برای کشاورزان ایجاد کند.
وی افزود: الگویی که در این مجموعه توسعه یافته، نشان می‌دهد دانش تولیدشده در دانشگاه می‌تواند با مشارکت بخش خصوصی به محصول و پروژه‌ای قابل عرضه در بازار تبدیل شود. به گفته وی، نیاز سالانه کشور به نشای کشاورزی حدود یک میلیارد قطعه است و واحدهای طراحی‌شده در این مجموعه قابلیت تولید سالانه ۲۰ میلیون قطعه نشا را دارند که خود یک کسب‌وکار مستقل و دانش‌بنیان محسوب می‌شود.
هراتیان با اشاره به نتایج اجرای این فناوری در مزارع خاطرنشان کرد: افزایش عملکرد تولید از ۳۰ به ۱۳۰ تن در هکتار، توسعه ارقام متحمل به شوری، ایجاد گلخانه‌های تحقیقاتی و دستیابی به بازگشت سرمایه دو تا سه‌ساله، نشان می‌دهد که ورود فناوری و صنعت به بخش کشاورزی می‌تواند این بخش را به یکی از سودآورترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری کشور تبدیل کند.
نظر شما :