در میزگرد تخصصی «علم در خدمت غذا، سلامت و محیطزیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» مطرح شد؛
مدیر گروه گیاهپزشکی دانشکدگان کشاورزی دانشگاه تهران: تغییر رویکرد کشاورزی، راه نجات سلامت جامعه است
به گزارش روابط عمومی دانشکدگان ، مدیر گروه گیاهپزشکی و عضو هیئت علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در میزگرد تخصصی «علم در خدمت غذا، سلامت و محیطزیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» با تأکید بر ضرورت عبور از کشاورزی سنتی و حرکت به سمت کشاورزی زیستی گفت: اگر میخواهیم بسیاری از مسائل حوزه سلامت را در جامعه حل کنیم، باید نگاه خود به کشاورزی را تغییر دهیم؛ چراکه بخشی از مشکلات سلامت جامعه ریشه در شیوه تولید محصولات کشاورزی دارد.
مسعود احمدزاده در این میزگرد تخصصی اظهار کرد: سرعت تحولات امروز جهان در حوزههای مختلف بسیار بالاست و اگر نخواهیم از این تحولات عقب بمانیم، باید به جای تمرکز صرف بر بیان مشکلات، درباره توانمندیها، اقدامات انجامشده و راهکارهای عملی صحبت کنیم.
وی با اشاره به نقش دانشگاهها در حل مسائل کشور افزود: دانشگاهها باید برای مسائل کشور راهکار ارائه دهند و از رویکرد صرفاً انتقادی و بیان مشکلات فاصله بگیرند. امروز بیش از هر زمان دیگری به استفاده از ظرفیت مراکز علمی برای مقابله با تهدیدهای مختلف، از جمله تغییرات اقلیمی که کشاورزی را تهدید میکند، نیاز داریم.
مدیر گروه گیاهپزشکی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به ارتباط کشاورزی و سلامت انسان گفت: اگر میخواهیم بسیاری از مسائل حوزه سلامت را در جوامع خود حل کنیم، باید رویکرد و نگاه خود به کشاورزی را تغییر دهیم و به سرعت از نگاه سنتی و رایجی که موجب عقبماندگی تاریخی این بخش شده است، فاصله بگیریم.
احمدزاده حرکت به سمت کشاورزی زیستی را یکی از رویکردهای مورد نیاز دانست و توضیح داد: در کشاورزی زیستی، علاوه بر افزایش عملکرد و تأمین غذای کافی برای جمعیت رو به افزایش جهان، به اقتصاد کشاورزی و کیفیت محصولات نیز توجه ویژهای میشود.
وی تأکید کرد: نمیتوان به کشاورز گفت به هر قیمتی محصول سالم تولید کند؛ کشاورزان نیز باید از شرایط ممتاز اجتماعی و اقتصادی برخوردار باشند. اگر خواهان اصلاح کشاورزی هستیم، باید کیفیت تولید را جدی بگیریم و همزمان منافع اقتصادی تولیدکنندگان را نیز در نظر داشته باشیم.

این عضو هیئت علمی با اشاره به موضوع کیفیت محصولات کشاورزی و ارتباط آن با سلامت مردم، مصرف بالای نمک در کشور را یکی از نمونههای قابل توجه دانست و گفت: در برخی آمارها مصرف سرانه نمک در ایران سه برابر استاندارد جهانی و در برخی منابع حتی تا ۹ برابر اعلام شده است. یکی از مسائل تهدیدکننده سلامت جامعه، مصرف بالای نمک است که بخشی از آن به کیفیت پایین آرد و نان و مشکلات موجود در زنجیره تولید بازمیگردد.
احمدزاده در ادامه با اشاره به برخی اقدامات پژوهشی انجامشده در حوزه کشاورزی گفت: در همکاریهایی که با وزارت جهاد کشاورزی انجام دادیم، در مزارع دیم کشور توانستیم بدون مصرف سم و کود، افزایش عملکرد و بهبود میزان پروتئین، گلوتن و برخی ویژگیهای دیگر محصول را محقق کنیم؛ این نتایج نیز در گزارشهای ارائهشده از سوی مجموعههای مرتبط با وزارت جهاد کشاورزی منعکس شده است.
وی در بخش دیگری از سخنانش به وضعیت تولید قارچ خوراکی و استفاده از سموم در این بخش پرداخت و اظهار کرد: استانهای البرز و تهران از مناطق مهم تولید قارچ خوراکی هستند. دوره پرورش قارچ حدود ۴۰ روز است و برخلاف برخی محصولات کشاورزی، در این محصول عملاً فرصتی برای نگهداری در انبار و تجزیه باقیمانده سموم وجود ندارد؛ زیرا قارچ از مرحله تولید تا مصرف با فاصله زمانی کوتاهی به بازار عرضه میشود.
مدیر گروه گیاهپزشکی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با بیان اینکه به گفته وی در هر دوره پرورش قارچ به طور متوسط حدود ۱۰ نوبت از سموم مختلف استفاده میشود، نسبت به باقیمانده سموم در این محصول ابراز نگرانی کرد و افزود: این موضوع میتواند سلامت مصرفکنندگان را تحت تأثیر قرار دهد و ضرورت بازنگری در شیوههای کنترل آفات و بیماریهای قارچ خوراکی را نشان میدهد.
وی با تأکید بر ضرورت استفاده از روشهای جایگزین ادامه داد: ما معتقدیم کشاورزی زیستی مبتنی بر پروبیوتیکهای گیاهی و عوامل کنترل بیولوژیک که در حوزه حشرهشناسی نیز مورد توجه قرار دارند، میتواند راه نجات کشاورزی و کمک به ارتقای سلامت جامعه باشد. در این رویکرد باید به جای اتکای گسترده به سموم شیمیایی، از ظرفیت عوامل زیستی برای کنترل آفات و بیماریها استفاده کرد.
احمدزاده در ادامه برای نشان دادن فاصله عملکرد تولید محصولات کشاورزی در ایران با برخی کشورهای دیگر، به عملکرد تولید گندم اشاره کرد و گفت: متوسط عملکرد گندم آبی در کشور حدود سه تن در هکتار است؛ در حالی که در کشوری مانند کرواسی که از نظر برخی شرایط به استان همدان شباهت دارد، عملکرد گندم دیم به حدود پنج تن در هکتار میرسد.
وی افزود: در برخی مناطق کشور حتی عملکرد گندم دیم به ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار رسیده است؛ در حالی که با استفاده از الگوهای مناسب تولید، امکان افزایش عملکرد وجود دارد. این وضعیت نشان میدهد با وجود ظرفیتهای علمی و مراکز تحقیقاتی، هنوز در استفاده از دانش و فناوری برای ارتقای بهرهوری کشاورزی با چالش مواجه هستیم.
این عضو هیئت علمی در پایان با تأکید بر ضرورت بازتعریف مفهوم امنیت غذایی گفت: باید در تعریف امنیت غذایی بازنگری کنیم؛ چراکه متأسفانه گاهی امنیت غذایی با تأمین غذا اشتباه گرفته میشود. تأمین غذا به هر قیمتی، خود میتواند به یک تهدید تبدیل شود.
وی تغییرات اقلیمی را یکی از مهمترین تهدیدهای پیش روی کشاورزی دانست و اظهار کرد: امروز در میانه تهدیدهای ناشی از تغییرات اقلیمی قرار داریم و حتی افزایش حدود یک درجهای دمای جهانی نیز پیامدهای گستردهای داشته است. پیشبینی افزایش بیشتر دما تا سه درجه، نشان میدهد در صورت بیتوجهی به این مسئله ممکن است با شرایط بسیار دشوارتری روبهرو شویم.
احمدزاده تأکید کرد: بنابراین باید با تغییر رویکرد در کشاورزی، توجه به کیفیت محصولات، توسعه کشاورزی زیستی و استفاده از روشهای کنترل بیولوژیک، همزمان امنیت غذایی و سلامت جامعه را مورد توجه قرار دهیم.


نظر شما :