در میزگرد تخصصی «علم در خدمت غذا، سلامت و محیطزیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» مطرح شد؛
عضو هیئت علمی و نماینده تحصیلات تکمیلی گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران: توسعه فناوری در کشاورزی بدون مشارکت جوامع محلی ممکن نیست
به گزارش روابط عمومی دانشکدگان ، عضو هیئت علمی و نماینده تحصیلات تکمیلی گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در میزگرد تخصصی «علم در خدمت غذا، سلامت و محیطزیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» (به مناسبت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه)، با تأکید بر ضرورت برقراری پیوند عمیق میان نهاد دانشگاه، فناوری و جوامع بومی تصریح کرد که توفیق توسعه فناوری در بخش کشاورزی در گرو مشارکت فعالانه مردم، جوامع روستایی و بهرهبرداران در فرایند پذیرش و بهکارگیری دانش نوین است.
امیر علمبیگی در این میزگرد تخصصی با اشاره به اهمیت شاخص توسعه انسانی ظهار کرد: ظرفیت جذب فناوری در جوامع محلی و سازمانهای بزرگ، به میزان یادگیری فناورانه و توانایی آنها در پذیرش و بهکارگیری فناوری وابسته است؛ از این رو، در موضوعاتی مانند امنیت غذایی، محیطزیست و صلح پایدار باید به نقش و مشارکت انسان توجه ویژهای شود.
وی با اشاره به نقش رشته ترویج کشاورزی در فرهنگسازی، الگوسازی، اجتماعسازی و جلب مشارکت مردم افزود: مداخلات ترویجی میتوانند زمینه پذیرش فناوری را در جوامع محلی فراهم کنند، اما یکی از چالشهای جدی بخش کشاورزی، کاهش تمایل جوانان روستایی به ماندن در عرصه تولید است.

علمبیگی با بیان اینکه بر اساس بررسیهای انجامشده از سال ۱۳۹۵، ترکیب جمعیتی بسیاری از جوامع روستایی به سمت میانسالی و سالمندی حرکت کرده است، گفت: بسیاری از جوانان روستایی تمایلی به ادامه فعالیت در بخش کشاورزی ندارند. یکی از دلایل این وضعیت، کمتوجهی به توسعه فناوری و توسعه انسانی در این بخش است؛ به طوری که در بسیاری از موارد به جای توسعه و بومیسازی فناوری، به واردات آن متکی بودهایم.
رئیس دفتر آموزش آزاد و حرفهای دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با تأکید بر ضرورت ایفای مسئولیت اجتماعی از سوی دانشگاهها ادامه داد: دانشگاهها باید علاوه بر تولید دانش، آثار اجتماعی پژوهشهای خود را نیز ارزیابی کنند و مشخص شود دستاوردهای علمی آنها تا چه اندازه میتواند تغییرات جامعه را هدایت کند، به انتقال فناوری کمک کند و در ایجاد کسب و کار، بهبود شرایط زیستمحیطی و افزایش مشارکت ذینفعان مؤثر باشد.
وی با اشاره به نتایج مطالعات شبیهسازی انجامشده در گروه خود گفت: نتایج این مطالعات نشان میدهد که دانشکدگان کشاورزی در ۱۳ تا ۱۴ سال آینده در دو حوزه با چالشهای جدی روبهرو خواهد شد؛ نخست، تغییرات اقلیمی و ضرورت افزایش تابآوری جوامع محلی در برابر این تغییرات و دوم، موضوع اشتغال. این مسائل با امنیت غذایی، ترکیب جمعیتی و تحولات فناوری ارتباط مستقیم دارند.
علمبیگی با اشاره به تجربههای بینالمللی در زمینه انتقال فناوری به جوامع محلی، ایجاد شبکه مزارع نمایشی و الگویی را از جمله اقداماتی دانست که میتواند در این زمینه مؤثر باشد و افزود: در برخی تجربههای بینالمللی، شبکههایی با مشارکت بیش از ۴۰ کشور برای انتقال فناوری و افزایش پذیرش آن در جوامع محلی شکل گرفته است. هدف این شبکهها، علاوه بر معرفی آثار فناوری، شناسایی نیازهای آینده جوامع محلی و آمادهسازی آنها برای مواجهه با تحولات فناورانه است.
وی با بیان اینکه باید امکان مشارکت مردم در شکلدهی به آینده فراهم شود، بر ضرورت توجه به دانش بومی و میراث فرهنگی تأکید کرد و گفت: جوامع محلی ظرفیتهای ارزشمندی در زمینه دانش بومی دارند که میتوان از آنها در مسیر توسعه پایدار بهره گرفت. برای نمونه، تجربه مدیریت منابع آب در سازههایی مانند قناتهای گناباد میتواند از منظر دانش و مدیریت بومی مورد توجه قرار گیرد.
رئیس دفتر آموزش آزاد و حرفهای دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در ادامه، مسئلهمحور شدن پروژههای دانشجویی و آموزشهای دانشگاهی مبتنی بر تجربه زیسته فراگیران را از دیگر ضرورتها برشمرد و افزود: آموزشها باید با مسائل واقعی محیط زندگی و نیازهای جامعه ارتباط داشته باشند تا بتوانند به حل مسائل کمک کنند.

وی همچنین با اشاره به ضرورت بازنگری در نقش دانشگاهها اظهار کرد: دانشگاه باید به عنوان یک نهاد بیطرف و ارزیاب عمل کند و بتواند تشخیص دهد جامعه به چه نوع دانشی نیاز دارد و کدام دانش باید در اولویت قرار گیرد؛ چراکه حفظ سنتهای علمی به تنهایی نمیتواند معیار مثبتی برای عملکرد دانشگاه در شرایط امروز باشد.

نظر شما :