رئیس ایستگاه تحقیقاتی کوهین دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران: پیوند پژوهش و ترویج، حلقه مفقوده توسعه کشاورزی کشور است
به گزارش روابط عمومی دانشکدگان، رئیس ایستگاه تحقیقاتی کوهین دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در میزگرد تخصصی «علم در خدمت غذا، سلامت و محیطزیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» با تأکید بر اینکه ظرفیت علمی و پژوهشی کشور زمانی به ارتقای تولید و پایداری کشاورزی منجر میشود که در اختیار بهرهبرداران قرار گیرد، گفت: حلقه مفقوده بخش کشاورزی، تقویت ترویج و ایجاد ارتباطی مؤثر میان دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و کشاورزان است؛ چراکه یافتههای علمی باید در مزارع اجرا، متناسب با شرایط بومی هر منطقه سازگار و برای کشاورزان ملموس و قابل استفاده شوند.
گودرزوند چگینی در میزگرد تخصصی «علم در خدمت غذا، سلامت و محیطزیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» اظهار کرد: از سال ۱۳۸۸ فعالیت خود را در مرکز تحقیقات کوهین، به عنوان تنها مرکز تحقیقات دیم وابسته به وزارت علوم، آغاز کردم. در این سالها به این نتیجه رسیدم که آموزش و تحقیقات کشاورزی کشور از ظرفیت علمی و استادان توانمندی برخوردار است، اما میان پژوهشگران و کشاورزان، حلقه ارتباطی مؤثری به نام ترویج وجود ندارد.
وی افزود: کشاورز معمولاً به دنبال پاسخ این پرسش نیست که چرا یک مشکل ایجاد شده، بلکه میخواهد بداند چگونه باید آن را برطرف کند و چه راهکاری برای تولید بهتر وجود دارد. بنابراین وظیفه ما این است که یافتههای علمی و پژوهشی را برای کشاورزان ملموس و قابل اجرا کنیم.

چگینی با بیان اینکه کشاورزی در ایران ماهیتی کشاورزمحور دارد، ادامه داد: دولت به تنهایی نمیتواند همه برنامههای توسعه کشاورزی را اجرا کند و هر اقدامی برای توسعه این بخش باید با مشارکت کشاورزان و در اراضی آنها انجام شود. از این رو، تحقیقات کاربردی باید به مزارع منتقل و دانش متناسب با شرایط هر منطقه بومیسازی شود.
وی با اشاره به راهاندازی طرح «دانشگاه در مزرعه» از سال ۱۳۸۸ گفت: در این طرح، دانشجویان بر اساس نیازسنجی و مسائل واقعی بخش کشاورزی، موضوعات پژوهشی خود را انتخاب و در عرصه اجرا میکردند. این فعالیتها از یک سو برای دانشجویان تجربه آموزشی و از سوی دیگر برای ما دستاوردی ترویجی بود تا بتوانیم نتایج آن را در اختیار کشاورزان قرار دهیم.
رئیس ایستگاه تحقیقاتی کوهین با اشاره به اجرای الگوی کشاورزی حفاظتی در مرکز تحقیقات کوهین اظهار کرد: در این مرکز تلاش کردیم روشهایی مانند حفظ خاک، دستکاری نکردن خاک، کنترل فرسایش و احداث باغ در اراضی دیم را به صورت عملی اجرا کنیم و نتایج آن را در اختیار کشاورزان قرار دهیم.
چگینی با اشاره به آموزشهای ارائهشده به کشاورزان گفت: در همکاری با وزارت جهاد کشاورزی، بیش از ۱۶۸ ساعت کلاس آموزشی در استان قزوین و ۱۵۴ ساعت آموزش در سایر نقاط کشور برگزار کردیم. این فعالیتها مورد تقدیر وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفت و به عنوان پژوهشگر برتر کشوری در میان پژوهشگران این وزارتخانه انتخاب شدم.
چگینی با اشاره به تغییر تدریجی شیوههای کشاورزی در سالهای اخیر گفت: در گذشته در منطقه کوهین کمتر کشاورزی از دستگاههای کشت مستقیم استفاده میکرد، اما اکنون روشهای مکانیزه و جدید در میان کشاورزان گسترش یافته است. البته برای انتخاب و پذیرش یک الگوی کشت، چهار عامل برای کشاورز اهمیت دارد؛ نخست تقاضای بازار و امکان فروش محصول، دوم سازگاری محصول با شرایط منطقه، سوم پایداری تولید و امکان ادامه کشت در سالهای بعد و چهارم سهولت عملیات کشاورزی و تناسب امکانات و هزینهها با توان کشاورز.
وی با تأکید بر ضرورت افزایش بهرهوری در دیمزارها افزود: نمیتوان عملکرد دو منطقه را بدون توجه به تفاوت شرایط آنها با یکدیگر مقایسه کرد. میزان بارندگی، تبخیر، شرایط اقلیمی و ظرفیت خاک در عملکرد محصولات دیم مؤثر است. متوسط بارندگی سالانه کشور حدود ۲۵۰ میلیمتر است و میزان تبخیر نیز چند برابر بارندگی است؛ بنابراین برای افزایش تولید باید متناسب با شرایط هر منطقه برنامهریزی کرد.
رئیس ایستگاه تحقیقاتی کوهین با بیان اینکه کشاورزان کشور از تجربه و مهارت بالایی برخوردارند، گفت: مسئله اصلی این است که دانش و امکانات مورد نیاز در اختیار آنها قرار گیرد. ما امکان برگزاری کلاسهای حضوری هفتگی برای همه کشاورزان را نداریم، اما با راهاندازی چهار تا پنج کانال ترویجی و انتشار حدود یکهزار و ۲۰۰ کلیپ آموزشی، تلاش کردهایم ارتباط مستمر با کشاورزان برقرار کنیم.
چگینی با اشاره به نتایج اجرای کشاورزی حفاظتی در اراضی دیم اظهار کرد: با اجرای این روشها توانستیم سطح اراضی آیش را کاهش دهیم و بهرهوری زمین را افزایش دهیم. همچنین میزان مصرف سوخت از حدود ۱۳ لیتر به ازای واحد سطح مورد اشاره در طرح کاهش یافت و زمان عملیات تراکتور از حدود ۶ ساعت به ۲ ساعت رسید. این نتایج را مستند کردیم و تجربههای به دست آمده را به استانهای دیگر نیز انتقال دادیم.
وی با تأکید بر اینکه کشاورزان در شرایط دشوار تولید نیز به فعالیت خود ادامه میدهند، افزود: کشاورزان با وجود تنشهای مختلف، محدودیت نهادهها و فاصله زمانی میان تحویل محصول و تسویه حساب، همچنان در این عرصه فعالیت میکنند و بخشی از این استمرار به علاقه آنها به کار در زمین بازمیگردد. باید شرایطی فراهم کنیم که دانش و امکانات لازم برای حل مسائل تولید در دسترس آنها باشد.
چگینی تعامل با الزامات زیستمحیطی را از ضرورتهای کشاورزی پایدار دانست و گفت: باید برای کشاورزان روشن کنیم که حفاظت از منابع طبیعی و محیطزیست در نهایت به نفع خود آنهاست؛ زیرا حفظ خاک و منابع طبیعی به نگهداری رطوبت، کاهش فرسایش و کنترل آفات و بیماریها کمک میکند و در نتیجه پایداری تولید را افزایش میدهد.
وی با اشاره به افزایش تولید محصولات کشاورزی کشور در سالهای گذشته اظهار کرد: تولید محصولات کشاورزی از حدود ۲۵ میلیون تن به ۱۴۰ میلیون تن رسیده است؛ این در حالی است که با محدودیت منابع آب، افزایش تنشها و تغییرات اقلیمی مواجه بودهایم. این روند نشاندهنده افزایش نفوذ دانش در بخش کشاورزی است، اما همچنان باید ارتباط دانشگاه و مراکز تحقیقاتی با عرصه تولید تقویت شود تا نیازهای واقعی کشاورزان بهتر شناسایی و برای آنها راهکار ارائه شود.


نظر شما :