عضو هیئت علمی گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران: گره کور چالشهای آبی کشور در حکمرانی است / کسری ۱۶۰ میلیارد مترمکعبی آبخوانها زنگ خطر پایداری تولید است
به گزارش روابط عمومی دانشکدگان، عضو هیئت علمی گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در میزگرد تخصصی «علم در خدمت غذا، سلامت و محیطزیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده» با استناد به مطالعات آیندهنگاری هشدار داد که چالشهای امنیت غذایی در سالهای پیشرو شتاب میگیرد و ریشه اصلی بحرانها نه در شرایط اقلیمی، بلکه در حوزه سیاستگذاری و حکمرانی است. وی با اشاره به کسری انباشته ۱۶۰ میلیارد مترمکعبی آبخوانها، بر ضرورت همافزایی دانشگاه، رسانه و جامعه برای ارتقای بهرهوری آب، حفظ پایداری خاک و صیانت از منابع حیاتی تأکید کرد.
بیژن نظری، عضو هیئت علمی گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، در این میزگرد اظهار کرد: در آغاز لازم است از رسانهها خواسته شود پیوند میان دانشگاه و جامعه را تقویت کنند. بر اساس مطالعات آیندهنگاری، چالشهای امنیت غذایی در سالهای پیش رو شدیدتر خواهند شد و مواجهه با آنها به همراهی فراتر از مراکز علمی نیاز دارد.

وی افزود: چالشها را میتوان در سه دسته زیرساختی، فناوری و سیاستگذاری بررسی کرد. بر پایه مطالعاتی که به آنها اشاره دارم، گره اصلی در سیاستگذاری و حکمرانی است. محدودیت بارش و ویژگیهای اقلیمی ایران واقعیتهایی هستند که باید برای آنها راهکار سازگاری یافت؛ نمیتوان شرایط طبیعی کشور را سرزنش کرد و از اصلاح مدیریت چشم پوشید.
نظری با اشاره به وضعیت شاخصهای بهرهوری تصریح کرد: بهرهوری اقتصادی آب در شرایط فعلی حدود ۰٫۲ تا ۰٫۳ دلار بهازای هر مترمکعب است و امکان افزایش آن تا حدود یک دلار وجود دارد. بهرهوری فیزیکی نیز در بسیاری موارد حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت بالقوه است و با زیرساخت و سرمایهگذاری مناسب میتوان آن را بهبود داد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با تأکید بر اصل پایداری خاطرنشان کرد: با این حال، افزایش بهرهوری یک شرط اساسی دارد: پایداری. تولید کالری یا درآمد بیشتر بهازای هر مترمکعب آب، اگر با شورتر شدن خاک، باقی ماندن مواد آلاینده در آن یا تخریب محیطزیست همراه باشد، مسئله را حل نمیکند. شوری آبهای زیرزمینی در حدود ۵۰ تا ۶۰ سال گذشته تقریباً دو برابر شده و این روند میتواند شوری خاک را نیز تشدید کند.
وی با اشاره به آمار بحرانی منابع آب زیرزمینی بیان کرد: کسری انباشته آبخوانهای کشور حدود ۱۶۰ میلیارد مترمکعب است و این رقم هشداری درباره برداشت بیش از توان جایگزینی این ذخایر به شمار میرود. تغییر اقلیم و نامطمئنتر شدن شرایط بارش، تصمیمگیری درباره تولید غذا را دشوارتر میکند: کشور باید هم غذا تولید کند و هم از منابعی محافظت کند که تولید آینده به آنها وابسته است.
نظری در ادامه به ارزیابی شاخصهای پایداری محیطزیست پرداخت و گفت: در طرحی در حوزه پایداری محیطزیست، وضعیت شاخصهای مورد بررسی نامطلوب توصیف شده و امتیاز مورد اشاره ۴۶ از ۱۰۰ بوده است. راهحل تنها مجموعهای از پژوهشهای پراکنده نیست؛ دانشگاه، رسانه و شهروندان باید در فهم مسئله و اجرای راهکارهای آب، غذا و محیطزیست مشارکت کنند.


نظر شما :